Problem: W myśl powiedzenia „Cudze chwalicie – swego nie znacie” dwa słowa o naszej placówce. Szkoła Podstawowa z Oddziałami Integracyjnymi w Gąskach znajduje się na trasie miedzy Ełkiem a Oleckiem. Jej otoczenie jest pełne zieleni. Szkoła, chociaż nieduża, mieszcząca się w trzech budynkach, jest kolorowa i pięknie udekorowana. Placówka liczy 218 uczniów. Pracuje tu wysoko wykwalifikowana kadra licząca 27 nauczycieli w tym 3 pedagogów specjalnych. Dydaktyka i cała organizacja szkoły skierowana jest na oddziaływania wychowawczo – opiekuńcze oraz na współpracę ze środowiskiem lokalnym. Posiadamy stronę internetową szkoły, logo, hymn szkoły, pracownię internetową. Słyniemy z Biegów Przełajowych „Ku Słońcu”, organizowanych w tym roku po raz siódmy. Nasze działania skierowane są ku stworzeniu szkoły przyjaznej i otwartej, współpracującej ze środowiskiem, mającej dla tego środowiska oferty wspólnych działań. Naszą „specjalnością” nie są akcje, imprezy ale systematyczna praca, dążenie do określonej idei – stwarzanie warunków do organizowania różnorodnych działań w środowisku, poprzez środowisko i dla środowiska. W tym celu podejmujemy wiele działań:

• W roku 2003 zdobyliśmy Honorowy Certyfikat „Szkoły Promującej Zdrowie”,
• Uczestniczymy w Warmińsko – Mazurskich Obchodach Dni Rodziny,
• Bierzemy udział w ogólnopolskich i wojewódzkich akcjach ekologicznych, np. Sprzątanie Świata,
• Organizujemy zawody i konkursy o zasięgu regionalnym,
• Uczestniczymy w konkursach ekologicznych.

Afrykańskie przysłowie mówi „wykształcenie dziecka jest sprawą całej wsi”. Konieczność komunikowania się i współdziałania szkół, organizacji i instytucji działających w sąsiedztwie wynika ze zwykłej logiki. Wszyscy mieszkańcy powinni tworzyć wspólnotę, która ma podobne cele i interesy. Skuteczne funkcjonowanie tej wspólnoty wymaga wzajemności, partnerstwa, jawności i dialogu. Szkoła Podstawowa z Oddziałami Integracyjnymi w Gąskach, Gimnazjum w Kijewie, Stowarzyszenie Wspólnota Wiejska oraz część mieszkańców pragnie mieszkać wśród jezior i lasów, ale odpowiednio zadbanych i zabezpieczonych przed nie­przemyślaną ingerencją człowieka, aby przyciągnąć turystów, którzy byliby jednym z podstawowych źródeł dochodów mieszkańców. Aby społeczność lokalna chciała działać na rzecz ochrony przyrody i jednocześnie rozwoju turystyki w skali regionu, konieczne jest wprowadzenie powszechnej edukacji ekologicznej, zachęcenie ludności i pokazanie sposobów i możliwości dbania o otoczenie w swoim obejściu. Poszukiwania w swoim otoczeniu ludzi, którzy myślą podobnie doprowadziły nas do Fundacji „Partnerstwo dla Środowiska”, zaintrygował nas pomysł tworzenia Szkół dla Ekorozwoju i szkół jako Lokalnego Centrum Aktywności Ekologicznej. W związku z tym powstał projekt „Nasza Mała Ojczyzna w harmonii z przyrodą”, który miał wzbogacać wiedzę, rozwijać umiejętności oraz działać w kategoriach ekologicznych.

Celem projektu było przygotowanie dzieci, młodzieży i dorosłych do podejmowania działań na rzecz ochrony środowiska i jednocze­sne zwiększanie walorów turystycznych naszego regionu. Aby ludzie podejmowali działania na rzecz rozwoju agroturystyki konieczna jest zmiana sposobu ich myślenia. Dokonanie zmian w zachowaniach i postaw wymaga dłuższego czasu. W związku z tym, należy podjąć od początku dobrze przemyślany, zaplanowany i konsekwentnie realizowany kompleksowy system promocji przyrody, adre­sowany do środowiska lokalnego. Prace należy rozpocząć od edukacji, od skutecznego przekazania podstaw teoretycznych i prak­tycznych ekologii, wyrabiania nawyków gospodarowania terenem, temu właśnie służył zrealizowany projekt. Pomysł utworzenia Lokalnego Centrum Ekologicznego oraz program edukacyjny selektywnej zbiórki odpadów spotkał się z uznaniem Burmistrza Olecka. Dlatego też do realizacji projektu włączył się Wydział Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska UM w Olecku, przekazując nieodpłatnie szkole 3 kontenery do selektywnej zbiórki odpadów. Liczę, ze tę cenną inicjatywę przejmą inne placówki z terenu gminy Olecko – mówi p. Marianna Kisielska, kierownik Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska UM w Olecku.

Realizacja i osiągnięte wyniki: Prezes Towarzystwa „Wspólnota Wiejska” Mieczysław Michniewicz twierdzi, że realizując projekt „Nasza Mała Ojczyzna w harmonii z przyrodą” osiągnęliśmy bardzo dobre wyniki w zakresie edukacji i wychowania. Na szczególne podkreślenie zasługuje fakt, iż realizowany projekt miał charakter środowiskowy. Jego beneficjentami oprócz społeczności szkolnej jest również społeczność lokalna, co moim zdaniem pozytywnie wpływa na aktywność poszczególnych jej członków. Szkolenia, które odbyły się w ramach projektu przybliżyły uczestnikom politykę Unii Europejskiej w zakresie gospodarstw ekologicznych i dobrej praktyki rolniczej. Ponadto szkolenia objęły również problemy odnowy wsi w ujęciu europejskim i krajowym. Biorąc pod uwagę wyżej wymienione założenia projektu, uważam że jego realizacja korzystnie wpłynie na świadomość ekologiczną społeczności lokalnej i partnerów.

W ramach projektu:

• przeprowadziliśmy szkolenia i warsztaty dla dzieci i dorosłych,
• zorganizowaliśmy imprezy rekreacyjne,
• rozpoczęliśmy segregację śmieci,
• założyliśmy ogród warzywno – kwiatowy, jako przykład małej inwestycji ekologicznej,
• dbamy o teren wokół Jeziora Przytulskiego,
• zakupiliśmy publikacje naukowe o tematyce ekologicznej do biblioteki szkolnej.

Z efektu projektu skorzystali uczniowie Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi w Gąskach, Gimnazjum w Kijewie:

• aktywnie i praktycznie poznawali otaczającą rzeczywistość przyrodniczą, zarówno naturalną, jak i stymulowaną przez czło­wieka,
• dostęp do bezpłatnych materiałów i wydawnictw,
• współredagowanie i prezentacja działań grupy partnerskiej w lokalnych mediach;

  Z efektu projektu skorzystali mieszkańcy wsi: Gąski, Kijewo, Dzięgiele, Zatyki, Zajdy, Kukowo, Zabielno, Świdry, Babki Gąseckie:

• uzyskali nową wiedzę i umiejętności z zakresu ochrony przyrody i czynników wpływających na rozwój turystyczny re­gionu,
• bezpłatne szkolenia i warsztaty na temat niskonakładowych wzorów i możliwości dbania o otoczenie i ingerencji w środowisko bez szkody dla ekosystemu,
• zmniejszenie odsetka ludzi, którzy poprzez nieprzemyślane inwestycje niszczą naturalną przyrodę,
• nagrody i materiały edukacyjne.

Nasze działania w ramach projektu mają wymierne korzyści dla ochrony środowiska naturalnego:

• ochrona pasa „dzikiej” zieleni biegnącej wzdłuż Jeziora Przytulskiego,
• posadzenie w ogrodzie rodzimych gatunków roślin i krzewów ozdobnych, które będą miejscem żerowania i schronienia dla ptaków, owadów i wielu innych zwierząt,
• gospodarowanie odpadami należyte zabezpieczenie (kontenery, kompostownik) nie dopuszczenie do spływów i przesięków wód bardzo zanieczyszczonych, często toksycznych do wód powierzchniowych i gruntowych.

Już wcześniej podejmowaliśmy działania na rzecz ochrony przyrody, ale były to działania skierowane głównie do uczniów naszej szkoły. Po doświadczeniach przy realizacji projektu nasze działania będziemy rozszerzać na teren całej gminy. Projekt „Nasza Mała Ojczyzna w harmonii z przyrodą” stał się „zalążkiem” Lokalnego Centrum Edukacji Ekologicznej. Zadaniem naszego Centrum będzie popularyzowanie idei szkoły jako centrum lokalnych działań oaz pozyskiwanie do współpracy jak największej liczby osób.

Plany kontynuowania projektu i wynikających z niego działań w roku przyszłym:

• prace na terenie powstałego ogrodu warzywno –kwiatowego,
• dalsze sprzątanie terenu wokół Jeziora Przytulskiego i segregacja śmieci,
• kontynuowanie realizacji programu autorskiego „Znam środowisko, w którym mieszkam”,
• propagowanie treści ekologiczno – sozologicznych wśród dzieci i osób dorosłych , biorąc pod uwagę wiele zagadnień:

1. kształtowanie kultury ekologicznej,
   2.rozbudzanie aktywnej postawy wobec ochrony środowiska,
   
2. uświadomienie potrzeby recyklingu,
   
3. zrozumienie zagrożeń środowiska naturalnego wynikających z działań człowieka

poprzez:

• organizowanie warsztatów dla społeczności lokalnej pod hasłem CZTERY PORY ROKU W GOSPODARSTWIE EKOLOGICZNYM,
• stworzenie w przyszłym roku szkolnym na terenie posesji szkoły, powstałego ogrodu warzywno – kwiatowego oraz terenu wokół Jeziora Przytulskiego „Szkółki Małej Ekologii”, która będzie służyła uczniom naszej szkoły, jak również szkołom z terenu miasta i gminy Olecko. Ponieważ nasza szkoła usytuowana jest w sąsiedztwie jeziora, lasu, to pozwoli porównać stan zieleni w naturalnym środowisku z tym które zwykle nas otacza,
• w przyszłości planujemy założyć ścieżkę dydaktyczną wokół Jeziora Przytulskiego, miejsca należącego do tych nielicznych zakątków kraju, które łączą w sobie niezwykłe piękno krajobrazu ze świeżo­ścią terenów . Dominują tu barwy zieleni lasów i błękitu jezior – miejsc wymarzonych do odpoczynku. Spotkać tu można gatunki charakterystyczne dla klimatu subpolarnego, występujące w postaci reliktów, zbiorowiska roślin zachowane w niezmienionej, pier­wotnej postaci, rzadko spotykane drzewostany i zwierzynę, co powiększa atrakcyjność turystyczno – krajoznawczą naszego regionu. Jednak te „perełki” znajdują się pośród zarośniętych i zachwaszczonych łąk, w sąsiedztwie drzew samosiewek.

Partnerzy projektu: Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi w Kijewie, Stowarzyszenie Wspólnota Wiejska w Kijewie.

Kontakt: Szkoła Podstawowa z Oddziałami Integracyjnymi w Gąskach, 19 – 400 Olecko; tel. (087)5230376 e-mail: szkolagaski14@op.pl Osoby odpowiedzialne: Katarzyna Kondratowicz