Realizator: „Stowarzyszenie dla Powiatu”

Cel: Powiat Średzki jest niezwykle atrakcyjnym miejscem. Znajduje się tu wiele zabytków, m.in. Odkryty w 1985 roku Skarb Średzki, obecnie prezentowany w Muzeum Regionalnym w Środzie Śląskiej, terenów zielonych, np. Rezerwat Przyrody “Zabór” w Miękini oraz wiele ciekawych zbiorników wodnych. „Stowarzyszenie dla Powiatu” realizowało projekt „Młodzi ekolodzy Ziemi Średzkiej”, którego celem projektu było zwiększenie zaangażowania społeczności lokalnej w proekologiczne działania młodzieży, propagowanie wśród mieszkańców Powiatu Średzkiego ekologicznych postaw, ekologicznego trybu życia oraz podniesienie wiedzy nt. zrównoważonego rozwoju, turystyki, rekreacji – idei Szlaku Odry, Partnerstwa Doliny Środkowej Odry, programu Szkoły dla Ekorozwoju.

Realizacja i osiągnięte wyniki: Dzięki wsparciu Fundacji „Partnerstwo dla Środowiska” mogliśmy zrealizować projekt angażujący przede wszystkim młodych średnian. Było to możliwe dzięki realizacjom wcześniejszych programów, akcji, podczas których wyłonili się młodzi liderzy i aktywni działacze. Od roku 2001 wszystkie szkoły, w tym szkoły ponadgimnazjalne uczestniczą we wspólnej realizacji programu ekologiczno-zdrowotnego “W moich rękach wspólny los”. Autorem programu jest Wydział Edukacji, Kultury i Zdrowia Starostwa Powiatowego w Środzie Śląskiej. Wszystkie działania mają na celu przede wszystkim zintegrowanie całego środowiska szkolnego, samorządowego. Program został stworzony, aby pomóc szkołom w realizacji ich ciekawych i oryginalnych pomysłów. Dlatego Wydział EKZ postawił sobie za cel opracowanie kalendarza imprez ekologiczno-zdrowotnych finansowanych ze środków Powiatowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Zespół Szkół Rolniczych np. organizuje w maju “Tydzień dla Serca”, gdzie przygotowuje pokazy zdrowej żywności, dzieli się pomysłami jak pożytecznie spędzać czas zgodnie z ideą zrównoważonego rozwoju. Dzięki takiemu wsparciu odbyło się już ok. 60 imprez powiatowych, różnych akcji i konkursów. Szkoły mogły również przez 2 lata skorzystać z dofinansowania jednego wyjazdu na wycieczkę ekologiczną. Największym zainteresowaniem cieszyły się Centrum Edukacji Ekologicznej “Salamandra” w Myśliborzu, gdzie młodzież brała udział w ciekawych zajęciach laboratoryjnych – badali wodę i glebę. Łącznie uczniowie przejechali 4,500 km.

Edukacja społeczności lokalnej Powiatu Średzkiego ma swoje korzenie jeszcze wcześniej, a zaczęło się to od przeprowadzonego w 2002 roku Programu Odpowiedzialnej Sprzedaży, w którym młodzież apelowała o respektowanie przepisów dot. sprzedaży papierosów osobom nieletnim – rozdawano pakiety z ulotkami, naklejkami i bloczkami otrzymanymi od Konsorcjum Philip Morris Polska S.A. Wspólnie organizowaliśmy konferencje powiatowe. Na I konferencji, inauguracyjnej, gościła Mira Stanisławska-Meysztowicz – prezes Fundacji “Nasza Ziemia” z Warszawy. Opowiadała młodzieży o miłości do Ziemi i o tym jak małymi kroczkami można zmienić świat na lepsze. Tematem innych spotkań była edukacja ekologiczna w szkołach. W roku szkolnym 2003 przeprowadzono dla nauczycieli warsztaty o ptakach drapieżnych zorganizowane przez Komitet Ochrony Orłów. Ten temat wzbudził takie zainteresowanie, że zaowocowało to powstaniem programu edukacji ekologicznej - “Warsztaty ornitologiczne dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych”. Program składał się z III części – I część “Rozpoznawanie ptaków nie jest trudne – ptaki lasów i pół”, II “Ptaki drapieżne” i III – “Ptaki wodne”. Celem projektu było zwrócenie uwagi uczniów na pospolite gatunki ptaków zamieszkujące krajowe środowiska leśne, polne i wodne oraz nauka ich rozpoznawania. Warsztaty prowadził ornitolog, b. nauczyciel na Wydziale Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Wrocławskiego, przedstawiciela Polskiego Towarzystwa Przyjaciół Przyrody “Pro Natura” z Wrocławia. Zajęcia odbywały się w ramach zajęć pozalekcyjnych, w sumie ponad 400 uczniów. Program został przyjęty bardzo entuzjastycznie, młodzież była zafascynowana wiedzą wykładowcy oraz sposobem przekazywania informacji. Na koniec chętne szkoły wzięły udział w zajęciach przyrodniczych na terenie Przemkowskiego Parku Krajobrazowego. Program sfinansowany został przez Starostwo Powiatowe w Środzie Śląskiej ze środków Powiatowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. W 2003 roku na terenie Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dzięki Fundacji “Nasza Ziemia” powstał ogród z okazji 10-lecia fundacji. Przedsięwzięciu patronowało Stowarzyszenie Ogrody Dolnośląskie. W prace budowlane zaangażowało się wiele młodych osób, organizacji, jak i również mieszkańców Środy Śląskiej. Takie działania pokazały jak ważny jest dialog ze społecznością i ile można zyskać mając tylu pozytywnie nastawionych ludzi. Wychowankowie SOSzW pozyskali wiele darmowych sadzonek drzew i krzewów. Lokalny zakład kamieniarski przekazał kilka ton niewykorzystanych płytek marmurowych, z których zbudowano ścieżki w ogrodzie i wykonano kilka wielkich odcisków stóp. Młodzież włożyła wiele wysiłku i pracy, żeby powstał ogród, sami sadzili drzewka, sami byli też pomysłodawcami budowy ogrodu.

Współpracę ułatwia też fakt, że każda szkoła ma swojego Koordynatora i Ekozespół składający się z młodych liderów. Od trzech lat szkoły biorą udział w akcji “Zamień puszkę na pieniądze” organizowanej przez Fundację “RECAL”. Od fundacji szkoły otrzymują pojemniki, worki, smycze, magnesy, torby, koszulki oraz materiały edukacyjne dla nauczycieli. Odbyło się kilka szkoleń zorganizowanych dla szkolnych koordynatorów. Na zbieraniu puszek się nie skończyło, szkoły ponadgimnazjalne przez jeden rok szkolny zbierały makulaturę, za uzyskane pieniądze uczniowie mogli pojechać na wybrana przez siebie wycieczkę.

Od czterech lat szkoły aktywnie uczestniczą w akcji „Sprzątanie świata”. Z wielkim zaangażowaniem realizują ideę “zielonego spojrzenia na świat”, mają w sobie tyle energii i siły na to, żeby kolejny raz pokazać społeczności, jak bardzo potrafią być odpowiedzialni.

Liceum Profilowane stale współpracuje z Nadleśnictwem w Miękini i wspólnie sadzą przeprowadzają akcje sadzenia drzewek. Dzięki zaangażowaniu młodzieży rośnie kilka tysięcy nowych drzewek.

Jak widać program „Młodzi ekolodzy Ziemi Średzkiej” to tylko jedno z wielu działań aktywnie realizowanych przez młodzież szkoły. Do programu pozyskaliśmy wielu partnerów, w tym firmę “Kom-Błysk”, która zakupiła pojemniki dla szkół ponadgimnazjalnych do selektywnej zbiórki odpadów, jak i również przekazali plakaty i ulotki. Najważniejszą częścią projektu było wykonanie „letniej klasy” - miejsca przeprowadzania zajęć lekcyjnych na świeżym powietrzu. Każdego dnia młodzież spędza czas lekcji na dworze, ale postanowili jeszcze bardziej uprzyjemnić sobie ten czas. Teren szkoły jest duży więc nie było problemu z jego zagospodarowaniem. Od razu grupa wolontariuszy wzięła się do projektowania. Pomysł okazał się trafiony w 10-tkę !! Ważną rzeczą jest również to, że nauczyciele postanowili zostawić wszystko w rękach młodych ludzi, każdy pomysł był akceptowany pozytywnie i przychylnie. W dziedzinie gospodarowania energią również młodzież poczyniła pewnie kroki. Po wykonaniu audytu w dwóch szkołach zostały stare żarówki zastąpione energooszczędnymi. Z prostych wyliczeń młodzież wyliczyła, że podczas jednego roku korzystania z takich żarówek, pozwoli im to zaoszczędzić ponad 2 tys. zł. Dla szkoły jest to duża kwota, grosz do grosza i ... czy nie jest to świetna lekcja dla rodziców ? Hurtownia Elektryczna “PEKRA”, jako partner w realizacji przekazała żarówki z 20,5 % rabatem. Przwidujemy dalszą wymianę żarówek w pozostałych szkołach.

Młodzież Zespołu Szkół Rolniczych wraz z uczniami Liceum Profilowanego przeprowadzili inwentaryzację nt. nielegalnych składowisk odpadów na terenie gminy Środa Śląska. Wykorzystane zostały do tego ankiety, które w szczegółowy sposób opisują miejsce i rodzaj składowiska. Tak przygotowane materiały wraz ze zdjęciami trafią na ręce burmistrza Środy Śląskiej. W powstałym ogrodzie przy SOSzW uczniowie zdecydowali się wykonać ogródek warzywno-ziołowy. Szkoła organizuje wiele imprez, dlatego Miłym zaskoczeniem dla nas było zgłoszenie się pod koniec realizacji projektu następnego partnera Przedsiębiorstwo Produkcyjno Usługowo Handlowe “ELJOT”, które zaproponowało wybudowanie na terenie SOSzW “ szkolnej winnicy”. Przeprowadzą na swój koszt prace ziemne i zasadzą 100 sztuk sadzonek winogrona. Taka propozycja podsunęła nam pomysł na następny projekt, gdzie oprócz warsztatów dziennikarskich młodzież będzie prowadzić dokumentację zdjęciową szkolnej winnicy. Wzbogaci to wygląd SOSzW

Powiat Średzki należy do Partnerstwa Doliny Środkowej Odry od roku 2004, jednak niewielu mieszkańców wie jakie możliwości daje udział społeczności lokalnej w takim partnerstwie i jakie inicjatywy są organizowane. W związku z tym na zajęciach lekcyjnych przedstawiono założenia działalności partnerstwa. Dla mieszkańców Środy Śląskiej rozdano ulotki zawierające mapę partnerstwa z zaznaczonymi szlakami rowerowymi. Członkostwo w partnerstwie umożliwiło również realizację innego projektu spełniające powyższe cele. Postanowiliśmy pozostawić coś po sobie, po realizacji programu, dlatego zrodził się pomysł produkcji smycz reklamujący program SDE. Na początek 500 zaspokoi najbardziej aktywnych. Zielony kolor smycz dodaje optymizmu i zachęca do dalszej pracy, poza tym – są po prostu modne. Warto dodać, że we wszystkich akcjach brały udział również szkoły podstawowe i gimnazja – jak widać, nie były istotne granice gmin czy wiek młodzieży, liczyła się idea zrównoważonego rozwoju i ... dobra zabawa.

Partnerzy projektu: Wydział Edukacji, Kultury i Zdrowia Starostwa Powiatowego w Środzie Śląskiej, Hurtownia Elektryczna „PEKRA” w Środzie Śląskiej, Biuro Projektowe „PETRUS”, Zakład Stolarski Janusz Stępień, Przedsiębiorstwo Produkcyjno Usługowo Handlowe „ELJOT”.

Kontakt: „Stowarzyszenie dla Powiatu”, ul. Wrocławska 2, 55-300 Środa Śląska, tel. 071/ 3175646, wew. 24, fax 071/ 3175649 Osoba odpowiedzialna: Anna Staworowska